Katten worden tegenwoordig vaak vijftien tot twintig jaar oud. De indeling die dierenartsen aanhouden: van zeven tot tien jaar heet een kat "matuur", vanaf elf jaar senior, en vanaf vijftien geriatrisch. Het moment om iets te veranderen ligt dus later dan de verpakking van veel seniorvoer suggereert, en het is bovendien geen vast moment: je verandert iets omdat je iets ziét, niet omdat er een verjaardag voorbij is.
Het grootste misverstand: minder eiwit
Lange tijd werd gedacht dat oudere katten minder eiwit nodig hebben, om de nieren te sparen. Dat is achterhaald. Bij een gezonde oudere kat is het omgekeerde waar: vanaf een jaar of twaalf gaat de vertering van eiwit en vet juist achteruit, en verliest ze spiermassa. Ze heeft dan méér goed verteerbaar dierlijk eiwit nodig om op gewicht te blijven.
Een eiwitbeperkt dieet hoort alleen bij een vastgestelde nierziekte, en zelfs dan gaat het vooral om de fosforbeperking. Zo'n dieet op eigen initiatief geven aan een gezonde senior kost haar conditie zonder iets op te leveren.
Wat er wel verandert
- Vocht. De nieren van een oudere kat concentreren de urine minder goed. Meer natvoer is hier de eenvoudigste winst; zie nat of droog.
- Smaak en reuk. Die worden minder, waardoor eten minder aantrekkelijk wordt. Voer opwarmen tot ongeveer lichaamstemperatuur maakt de geur sterker en doet vaak meer dan een ander merk.
- Het gebit. Tandvleesontsteking en gebroken kiezen zijn op deze leeftijd gewoon, en een kat laat pijn niet zien: ze eet gewoon minder. Laat de mond bij elke controle bekijken.
- De gewrichten. Meer dan tachtig procent van de katten boven de twaalf heeft artrose. Zet de voer- en waterbak lager of makkelijker bereikbaar, en gebruik een kattenbak met een lage instap.
- Kleinere maaltijden. Drie tot vier kleine porties gaan er makkelijker in dan twee grote.
Gewicht is het belangrijkste signaal
Bij een oudere kat is afvallen nooit een normaal onderdeel van ouder worden. Achter onbedoeld gewichtsverlies zit meestal iets behandelbaars: een te snel werkende schildklier (dat komt veel voor en gaat samen met veel eten en toch vermageren), nierziekte, suikerziekte of een pijnlijk gebit. Hoe eerder dat wordt gevonden, hoe meer eraan te doen is.
Weeg je kat daarom elke maand en noteer het. Vijf procent verlies zonder dieet is een reden om te bellen. Ga ook langs bij meer drinken en plassen, braken dat vaker wordt, of een kat die zich terugtrekt.
Vanaf een jaar of tien is een controle bij de dierenarts elke zes tot twaalf maanden verstandig, met bloedonderzoek, urineonderzoek en een bloeddrukmeting. Nierziekte en een te snelle schildklier zijn met bloed en urine op te sporen lang voordat je er thuis iets van merkt, en dat is precies wanneer voeding nog het meeste verschil maakt. Bij blaas- of nierklachten hoort de aanpak uit kattenvoer bij blaas- en urinewegproblemen, en altijd ná onderzoek, niet ervoor.
Heeft ze seniorvoer nodig?
Als je kat op gewicht blijft, een goede vacht heeft en normaal eet: nee. Blijf dan bij wat werkt; onnodig wisselen levert bij een oudere kat vooral onrust op. Wordt ze magerder, gaat de vacht doffer worden of eet ze slechter, dan is een energiedicht, eiwitrijk en smakelijk voer zinvol, of dat nu "senior" heet of niet. Kies op wat je kat nodig heeft, niet op het woord op de zak.