Onderhoud is bij een koffiemachine geen bijzaak. Kalk verlaagt de zettemperatuur, en een paar graden lager betekent flauwe en zurige koffie. Oude koffieolie wordt ranzig en geeft een bittere nasmaak. En melkresten in een slangetje ruiken binnen twee dagen.
Elke dag
- Melkcircuit doorspoelen. Bij een stoompijpje: afvegen en doorblazen na elk gebruik. Bij een melksysteem: het spoelprogramma draaien.
- Lekbak en koffiedikbak legen. Koffiedik dat blijft staan gaat schimmelen, en de geur trekt in het apparaat.
- Vers water. Water dat een nacht in het reservoir staat, smaakt muf.
Elke week
- De zetgroep uitnemen en afspoelen onder de kraan, zonder zeep. Bij apparaten waar dat kan is dit de belangrijkste handeling van allemaal.
- Het melksysteem uit elkaar en de onderdelen in warm sop.
- Waterreservoir en bonenreservoir uitnemen en drogen. In het bonenreservoir verzamelt zich olie die ranzig wordt.
Elke maand
Een reinigingstablet voor koffieolie. Dat is iets anders dan ontkalken: een tablet lost de vetten op die zich in de zetgroep en de leidingen vastzetten. Bij een pistonmachine doe je dit met een blinde filter en een schepje poeder, backflushen genoemd.
Elk kwartaal: ontkalken
Bij hard water elke twee maanden, bij zacht water elke vier. Gebruik het middel dat de fabrikant voorschrijft, of gewone citroenzuuroplossing als dat expliciet mag. Geen azijn: dat tast rubber en aluminium aan en de geur blijft weken hangen.
Een waterfilter in het reservoir verlengt de termijn en kost vijf tot tien euro per twee maanden. Bij zeer hard water verdient dat zich terug, bij zacht water zelden.
Waaraan je het merkt
Koffie die lauwer uit de machine komt dan voorheen is het eerste teken van kalk. Een langzamere doorloop en meer geluid van de pomp volgen daarna. Wacht je tot het apparaat zelf een melding geeft, dan ben je meestal al maanden te laat, want die meldingen tellen kopjes en meten niets.
Wat het scheelt in levensduur
Een volautomaat die wekelijks een schone zetgroep krijgt en op tijd wordt ontkalkt, gaat acht tot tien jaar mee. Een die dat niet krijgt, komt na drie tot vier jaar bij de reparateur met een verstopte of vastgelopen zetgroep. Dat is het duurste onderdeel dat er in zit.