Er is geen beste koffiemachine. Er is wel een machine die past bij wat je drinkt, bij hoeveel moeite je 's ochtends werkelijk wilt doen en bij wat een kop mag kosten. Die drie dingen bepalen de keuze vrijwel volledig, en ze staan geen van drieën op de doos.
Wat er wel op staat: druk in bar, aantal drankjes, een touchscreen. Vijftien bar is al veertig jaar de standaardvermelding en zegt niets, want espresso wordt op negen bar gezet. Deze gids gaat over wat er wel toe doet. Onderaan staat de test die het voor jouw ochtend doorrekent.
De vier soorten in het kort
- Volautomaat. Bonen erin, kopje eruit, molen ingebouwd. Het meeste gemak bij verse koffie, en met een melkeenheid ook cappuccino op één knop. Fors op het aanrecht en de duurste aanschaf.
- Pistonmachine. Handwerk met een filterdrager en een losse molen. De beste kop die je thuis kunt krijgen, tegen vijf minuten per ochtend en een leertraject van een paar weken.
- Cups en pads. Klein, goedkoop in aanschaf en klaar in dertig seconden. Het duurst per kop en het meeste afval, en de koffie in de cup is maanden oud.
- Filterkoffie. Grote mokken zwarte koffie, het goedkoopst per kop en snel voor meerdere personen. Geen espresso en geen melkschuim.
En er is een vijfde weg die zelden genoemd wordt: slow coffee met een handmolen en een Aeropress of French press. Zie de soorten vergeleken.
Begin bij de melk
Dit is de vraag die de meeste soorten wegstreept. Drink je elke dag een cappuccino, dan valt filterkoffie af en heb je stoom of een melkeenheid nodig. Drink je grote mokken zwarte koffie, dan is een espressomachine juist het verkeerde gereedschap: die maakt kleine, geconcentreerde koffie en een lungo eruit is een compromis. Zie melkschuim thuis.
Reken de kosten per kop door
Verse bonen kosten acht tot vijftien cent per kop. Een cup dertig tot vijftig cent. Filterkoffie zit rond de vijf cent. Bij drie koppen per dag is het verschil tussen bonen en cups ruwweg driehonderd tot vierhonderd euro per jaar, en dat is precies het bedrag waarmee een volautomaat zichzelf terugverdient. Zie wat een kop koffie thuis kost.
De molen doet meer dan de machine
Als er één ding is dat in dit hele onderwerp onderschat wordt, is het dit. Gemalen koffie verliest binnen een kwartier het grootste deel van zijn aroma. Vers malen is daarom de grootste sprong in smaak die je kunt maken, en die sprong kost zestig euro aan een handmolen. Pas daarna komt de machine.
Het onderhoud hoort bij de keuze
Elke machine met water erin verkalkt, en elke machine met melk erin moet dagelijks doorgespoeld worden. Een volautomaat met een uitneembare zetgroep en een afneembare melkkan houd je jaren schoon. Een model waarbij dat niet kan, gaat naar de fabrikant of naar de kringloop. Zie ontkalken en schoonmaken.
Doe de test
Zeven vragen over wat je drinkt, hoeveel koppen er per dag doorheen gaan en wat het mag kosten. Je krijgt te horen welk type past en waar je bij dat type op moet letten.