Het schap staat vol met korrels die allemaal beloven dat ze geur wegnemen, en het merendeel van de klachten over de kattenbak is er niet mee op te lossen. Dat komt doordat de meest voorkomende oorzaken niet in de zak zitten maar in de opstelling: te weinig bakken, te weinig scheppen, of een bak op een plek waar je kat zich niet op haar gemak voelt.
Deze gids gaat eerst daarover, en pas daarna over de vraag welke bak en welke vulling passen. Onderaan staat de test die het voor jouw huishouden doorrekent.
Begin hier: het aantal bakken
Eén bak per kat, plus één extra. Bij twee katten dus drie. Dat klinkt overdreven tot je weet waarom: katten delen niet graag een toilet, en een kat die haar bak bezet aantreft zoekt een alternatief dat jij niet uitkiest. Zet ze bovendien niet naast elkaar, want drie bakken op een rij zijn voor een kat één bak. Zie hoeveel kattenbakken heb je nodig.
Daarna: hoe vaak je schept
Eén keer per dag is de ondergrens, twee keer is beter. Vervang bij klontvormende vulling de hele bak elke twee tot vier weken. Gebruik daarbij geen bleek en zeker geen ammonia: dat laatste ruikt voor een kat naar urine en nodigt uit om er nog eens overheen te gaan.
De drie soorten vulling
- Klontvormende klei. Bentoniet, verreweg het meest gebruikt. Goedkoop, sluit geur snel in, makkelijk te scheppen. Stoft bij het bijvullen en gaat bij het restafval.
- Plantaardig. Hout, maïs of papier. Lichter, vaak composteerbaar en soms spoelbaar. Duurder, en sluit geur iets minder hard in.
- Silica. Kristallen die absorberen in plaats van klonteren. Vrijwel stofvrij en weinig werk. Duurder, niet composteerbaar, en je ziet niet meer hoe vaak je kat plast.
Dat laatste punt wordt zelden genoemd en is meer waard dan het lijkt. Aan de klonten in de bak zie je hoe vaak en hoeveel je kat plast, en dat is bij een kat een van de vroegste signalen dat er iets speelt met de urinewegen of de nieren.
Open of gesloten
Een overkapping houdt geur en korrels binnen, en dat merk je als de bak in de woonkamer staat. Voor je kat is het een ruimte met één uitgang, en dat is precies wat een kat liever niet heeft als ze kwetsbaar zit. Bij één kat in een rustig huis speelt dat nauwelijks. Bij meerdere katten is het een reële oorzaak van bakmijding. Zie open of gesloten.
En de automatische bak
Er is een derde soort, en die staat zelden in dit rijtje omdat hij zoveel duurder is: een bak die na elk bezoek zelf de klonten wegzeeft naar een afgesloten lade. Driehonderd tot negenhonderd euro, en dat is eenmalig, want er gaat gewone klontvormende klei in en er zijn geen verplichte navulcassettes. Je maandlasten veranderen dus niet.
Twee voorwaarden waar je niet omheen kunt. Plantaardige vulling werkt er niet in: hout en papier klonteren te zacht en zakken door de zeef mee de opvangbak in. En er is een minimumgewicht van rond de anderhalve kilo, dus voor een kitten is het te vroeg. Verder accepteert een deel van de katten de motor nooit, en dat weet je pas na een paar weken.
De maat waar niemand op let
Anderhalf keer de lengte van je kat, van neus tot staartbasis. De meeste bakken in de winkel zijn kleiner dan dat. Een kat die zich niet kan omdraaien en niet kan graven zonder tegen de rand te stoten, gebruikt de bak minder graag.
Als je kat ernaast plast
Dan is dit geen inrichtingsvraag maar eerst een medische. Blaasontsteking, blaasgruis en nierproblemen geven allemaal ditzelfde beeld, en bij een oudere kat is artrose een veelvoorkomende en vaak gemiste oorzaak: over een hoge rand stappen doet gewoon pijn. Een kater die perst zonder te plassen is een spoedgeval. Zie kat plast naast de bak.
Doe de test
Acht vragen over je katten, je huis en waar je op dit moment last van hebt. Je krijgt te horen welke bak en welke vulling passen, en als het antwoord is dat je vooral een extra bak nodig hebt, dan staat dat er ook.